Αnas-Al-Sharif και Χαρίλαος Μιχαήλ: βίοι (και θάνατοι) παράλληλοι...
Η εισαγωγική φωτογραφία είναι του μαχητικού δημοσιογράφου Anas Al-Sharif, ενώ η φωτογραφία του σαλονιού είναι του αδικοχαμένου Κύπριου αγωνιστή της ΕΟΚΑ, Χαρίλαου Μιχαήλ, για τον οποίο θα μιλήσω πιο κάτω.
Στις 10 Αυγούστου στη Γάζα, από στοχευμένο κτύπημα της ισραηλινής αεροπορίας, σκοτώθηκαν πέντε άραβες δημοσιογράφοι του Al Jazeera. Μεταξύ τους ήταν ο 29-χρονος δημοσιογράφος, παλαιστινιακής καταγωγής, Anas Al-Sharif. Ο νέος άφησε πίσω μάνα, γυναίκα και δύο μικρά παιδιά (ο πατέρας του είχε σκοτωθεί πριν δύο χρόνια, επίσης από ισραηλινό βομβαρδισμό).
Ο Al-Sharif ήταν ίσως ο πιο ριψοκίνδυνος, επίμονος και καταγγελτικός από τους Άραβες δημοσιογράφους που κάλυπταν τον Πόλεμο. Βρισκόταν πάντα δίπλα στην καταστροφή, μετέδιδε τις πιο ζοφερές εικόνες σε ζωντανή μετάδοση, αμέσως μετά τα ισραηλινά χτυπήματα, και έκανε δραματικά ρεπορτάζ για τις συνέπειες του πολέμου στον άμαχο πληθυσμό. Είχε γίνει πασίγνωστος στην αραβόφωνη τηλεόραση, ενώ οι Παλαιστίνιοι τον είχαν ηρωοποιήσει, θεωρώντας τον "τη φωνή" τους προς τον κόσμο.
Οι Ισραηλινοί τον προέγραψαν. Προσπαθούσαν από καιρό να τον εξουδετερώσουν με απειλητικά μηνύματα και τηλεφωνήματα. Στο τέλος, τον κατηγόρησαν για πράκτορα της Χαμάς, με ενεργό δράση σε επιθέσεις κατά ισραηλινών στόχων, άρα και νόμιμο δικό τους στόχο. Από ό,τι διαβάζω στο BBC, οι ισραηλινοί δεν έδωσαν ποτέ επαρκείς αποδείξεις του ισχυρισμού τους. Αλλά το αποτέλεσμα ήταν η δολοφονία του Al-Sharif στις 10 Αυγούστου.
Το ενδιαφέρον μου για τον τραγικό θάνατό του θα είχε σταματήσει στο επίπεδο της ανθρώπινης απώλειας ενός νέου οικογενειάρχη. Όμως ο Al-Sharif γνώριζε τη μοίρα του (πιο σωστά, είχε αποδεχτεί τη μοίρα του) και είχε προετοιμάσει ένα συγκλονιστικό τελευταίο μήνυμα, το οποίο προόριζε για δημοσίευση "μετά θάνατον" στην πλατφόρμα X.
Το παραθέτω στα αγγλικά (όπως το δημοσίευσε) και επίσης στην ελληνική του μετάφραση από το google. Οι επιτονισμοί είναι δικοί μου.
أنس الشريف Anas Al-Sharif (@AnasAlSharif0) / X
This is my will and my final message. If these words reach you, know that Israel has succeeded in killing me and silencing my voice. First, peace be upon you and Allah’s mercy and blessings.
Allah knows I gave every effort and all my strength to be a support and a voice for my people, ever since I opened my eyes to life in the alleys and streets of the Jabalia refugee camp. My hope was that Allah would extend my life so I could return with my family and loved ones to our original town of occupied Asqalan (Al-Majdal).
But Allah’s will came first, and His decree is final. I have lived through pain in all its details, tasted suffering and loss many times, yet I never once hesitated to convey the truth as it is, without distortion or falsification—so that Allah may bear witness against those who stayed silent, those who accepted our killing, those who choked our breath, and whose hearts were unmoved by the scattered remains of our children and women, doing nothing to stop the massacre that our people have faced for more than a year and a half.
I entrust you with Palestine—the jewel in the crown of the Muslim world, the heartbeat of every free person in this world. I entrust you with its people, with its wronged and innocent children who never had the time to dream or live in safety and peace. Their pure bodies were crushed under thousands of tons of Israeli bombs and missiles, torn apart and scattered across the walls.
I urge you not to let chains silence you, nor borders restrain you. Be bridges toward the liberation of the land and its people, until the sun of dignity and freedom rises over our stolen homeland.
I entrust you to take care of my family. I entrust you with my beloved daughter Sham, the light of my eyes, whom I never got the chance to watch grow up as I had dreamed.
I entrust you with my dear son Salah, whom I had wished to support and accompany through life until he grew strong enough to carry my burden and continue the mission.
I entrust you with my beloved mother, whose blessed prayers brought me to where I am, whose supplications were my fortress and whose light guided my path. I pray that Allah grants her strength and rewards her on my behalf with the best of rewards.
I also entrust you with my lifelong companion, my beloved wife, Umm Salah (Bayan), from whom the war separated me for many long days and months. Yet she remained faithful to our bond, steadfast as the trunk of an olive tree that does not bend—patient, trusting in Allah, and carrying the responsibility in my absence with all her strength and faith.
I urge you to stand by them, to be their support after Allah Almighty. If I die, I die steadfast upon my principles. I testify before Allah that I am content with His decree, certain of meeting Him, and assured that what is with Allah is better and everlasting.
O Allah, accept me among the martyrs, forgive my past and future sins, and make my blood a light that illuminates the path of freedom for my people and my family. Forgive me if I have fallen short, and pray for me with mercy, for I kept my promise and never changed or betrayed it.
Do not forget Gaza… And do not forget me in your sincere prayers for forgiveness and acceptance. Anas Jamal Al-Sharif 06.04.2025
This is what our beloved Anas requested to be published upon his martyrdom.
Μετάφραση:
Αυτή είναι η διαθήκη μου και το τελευταίο μου μήνυμα. Αν αυτά τα λόγια φτάσουν σε εσάς, να ξέρετε ότι το Ισραήλ κατάφερε να με σκοτώσει και να φιμώσει τη φωνή μου. Πρώτον, ειρήνη σε εσάς και το έλεος και οι ευλογίες του Αλλάχ.
Ο Αλλάχ γνωρίζει ότι κατέβαλα κάθε δυνατή προσπάθεια και όλη μου τη δύναμη για να είμαι στήριγμα και φωνή για τον λαό μου, από τότε που άνοιξα τα μάτια μου στη ζωή στα σοκάκια και τους δρόμους του καταυλισμού προσφύγων της Τζαμπάλια. Η ελπίδα μου ήταν ότι ο Αλλάχ θα παρατείνει τη ζωή μου ώστε να μπορέσω να επιστρέψω με την οικογένειά μου και τους αγαπημένους μου στην αρχική μας πόλη, την κατεχόμενη Ασκαλάν (Αλ-Ματζντάλ).
Αλλά το θέλημα του Αλλάχ προηγείται και το διάταγμά Του είναι οριστικό. Έχω ζήσει τον πόνο σε όλες τις λεπτομέρειες, έχω γευτεί τα βάσανα και την απώλεια πολλές φορές, όμως ποτέ δεν δίστασα να μεταφέρω την αλήθεια όπως είναι, χωρίς διαστρέβλωση ή παραποίηση - ώστε ο Αλλάχ να μαρτυρήσει ενάντια σε εκείνους που έμειναν σιωπηλοί, εκείνους που δέχτηκαν τη δολοφονία μας, εκείνους που μας έπνιξαν την αναπνοή και των οποίων οι καρδιές ήταν ασυγκίνητες από τα σκόρπια λείψανα των παιδιών και των γυναικών μας, χωρίς να κάνουν τίποτα για να σταματήσουν τη σφαγή που αντιμετωπίζει ο λαός μας για περισσότερο από ενάμιση χρόνο.
Σας εμπιστεύομαι την Παλαιστίνη - το πετράδι στο στέμμα του μουσουλμανικού κόσμου, την καρδιά κάθε ελεύθερου ανθρώπου σε αυτόν τον κόσμο. Σας εμπιστεύομαι τον λαό της, με τα αδικημένα και αθώα παιδιά της που δεν είχαν ποτέ τον χρόνο να ονειρευτούν ή να ζήσουν με ασφάλεια και ειρήνη. Τα αγνά σώματά τους συνθλίφτηκαν κάτω από χιλιάδες τόνους ισραηλινών βομβών και πυραύλων, διαμελίστηκαν και σκορπίστηκαν στα τείχη.
Σας προτρέπω να μην αφήσετε τις αλυσίδες να σας φιμώσουν, ούτε τα σύνορα να σας περιορίσουν. Να είστε γέφυρες προς την απελευθέρωση της γης και του λαού της, μέχρι να ανατείλει ο ήλιος της αξιοπρέπειας και της ελευθερίας πάνω από την κλεμμένη πατρίδα μας.
Σας εμπιστεύομαι να φροντίσετε την οικογένειά μου. Σας εμπιστεύομαι την αγαπημένη μου κόρη Σαμ, το φως των ματιών μου, την οποία δεν είχα ποτέ την ευκαιρία να παρακολουθήσω να μεγαλώνει όπως είχα ονειρευτεί.
Σας εμπιστεύομαι τον αγαπημένο μου γιο Σαλάχ, τον οποίο επιθυμούσα να στηρίξω και να συνοδεύσω στη ζωή μέχρι να γίνει αρκετά δυνατός για να σηκώσει το βάρος μου και να συνεχίσει την αποστολή.
Σας εμπιστεύομαι την αγαπημένη μου μητέρα, της οποίας οι ευλογημένες προσευχές με έφεραν εκεί που είμαι, της οποίας οι ικεσίες ήταν το φρούριό μου και της οποίας το φως οδήγησε το μονοπάτι μου. Προσεύχομαι ο Αλλάχ να της δώσει δύναμη και να την ανταμείψει εκ μέρους μου με τις καλύτερες ανταμοιβές.
Σας εμπιστεύομαι επίσης τη σύντροφό μου για μια ζωή, την αγαπημένη μου σύζυγο, Ουμ Σάλαχ (Μπαγιάν), από την οποία ο πόλεμος με χώρισε για πολλές μέρες και μήνες. Ωστόσο, παρέμεινε πιστή στον δεσμό μας, ακλόνητη σαν κορμός ελιάς που δεν λυγίζει - υπομονετική, εμπιστευόμενη στον Αλλάχ και φέροντας την ευθύνη κατά την απουσία μου με όλη της τη δύναμη και την πίστη.
Σας προτρέπω να σταθείτε δίπλα τους, να είστε το στήριγμά τους μετά τον Παντοδύναμο Αλλάχ. Αν πεθάνω, πεθαίνω ακλόνητος στις αρχές μου. Ομολογώ ενώπιον του Αλλάχ ότι είμαι ικανοποιημένος με το διάταγμά Του, βέβαιος ότι θα Τον συναντήσω και βέβαιος ότι αυτό που είναι με τον Αλλάχ είναι καλύτερο και αιώνιο.
Ω, Αλλάχ, δέξου με ανάμεσα στους μάρτυρες, συγχώρεσε τις προηγούμενες και μελλοντικές μου αμαρτίες και κάνε το αίμα μου φως που φωτίζει το μονοπάτι της ελευθερίας για τον λαό μου και την οικογένειά μου. Συγχώρεσέ με αν έχω παραβεί και προσευχήσου για μένα με έλεος, γιατί τήρησα την υπόσχεσή μου και ποτέ δεν την άλλαξα ή την πρόδωσα.
Μην ξεχνάτε τη Γάζα... Και μην με ξεχνάτε στις ειλικρινείς προσευχές σας για συγχώρεση και αποδοχή. Άνας Τζαμάλ Αλ-Σαρίφ 06.04.2025
Αυτό ζήτησε να δημοσιευτεί ο αγαπημένος μας Άνας μετά τον μαρτυρικό του θάνατο.
Θαυμάστε (και τρέμετε μαζί) την αποφασιστικότητα, την προσήλωση στο σκοπό και -κυρίως- την απόλυτη πίστη προς τον Αλλάχ. Ως αφοσιωμένος μουσουλμάνος θεωρεί ότι είναι απλό όργανο του Αλλάχ, άβουλος ο ίδιος για το μέλλον του, στερείται επιλογής από τη στιγμή που φανερώθηκε η θέλησή Του. Με χαρά οδεύει προς το μαρτύριο και αγαλλιάζει με τη σκέψη ότι θα αμειφθεί με την εύνοιά Του.
Με τι θέρμη μιλά για την οικογένειά του, με τι αγάπη, καημό και ακούραστη ενέργεια εργάζεται και αναπνέει για την ελευθερία της πατρίδας του. Πάνω απ' όλα όμως είναι η Επιταγή Του. Από τη στιγμή που δέχεται το μήνυμά Του, όλα γύρω απλοποιούνται, ξεκαθαρίζουν, αποκτούν νόημα και ορίζουν την πράξη. Ο θάνατος (και κυρίως η απώλεια οικογένειας, φίλων, συναδέλφων, συμπατριωτών) γίνεται πρόσχαρη προσμονή, το μαρτύριο γίνεται η κλίμακα προς ένωσή του με τον Αλλάχ.
Οικογένεια, Πατρίδα, Θρησκεία: έννοιες και υπερατομικά σύνολα που κάποτε προσδιόριζαν, ταυτοποιούσαν και κατεύθυναν και νοηματοδοτούσαν το βίο και των Δυτικών. Η κατεδάφισή τους που ξεκίνησε με το Διαφωτισμό, προχωρά με πλέον βίαιους ρυθμούς, από το ευρωπαϊκό και αγγλοσαξονικό πυρήνα του δυτικού κόσμου, διαδίδεται ως επιδημία προς την περιφέρεια. Από τον διάχυτο αγνωστικισμό και τον σκεπτικισμό, έχουμε περάσει woke ισοπέδωση. Ο στόχος είναι ο πλήρης εξατομικισμός, η απο-ταυτοποίηση με οτιδήποτε συλλογικό και κυρίως με τις έννοιες τις θρησκείας, του έθνους και της οικογένειας.
Δε θα πλατειάσω. Όποιος κατάλαβε, κατάλαβε. Διαβάστε ξανά το μεταθανάτιο μήνυμα του A-Sharif και κρίνετε γιατί οι απανταχού μουσουλμάνοι θεωρούν τους Δυτικούς, όχι απλά παρηκμασμένους αλλά ολοκληρωτικά σάπιους, ηθικά και πνευματικά. Η γενιά των μαρτύρων αποχωρεί με τιμή, υποτασσόμενη στο πεπρωμένο που όρισε η βούλησή Του και παραδίδει με περηφάνεια τη σκυτάλη στους επόμενους. Δείτε επίσης ότι ο Al-Sharif δεν απευθύνεται στενά σε κάποιο παλαιστινιακό, ή έστω αραβικό, έθνος, αλλά στο Έθνος των Πιστών, στην Ούμα!
Διαβάζω το μήνυμα του al-Sharif με οδύνη για το χαμό του, μαζί και με σεβασμό για την πίστη του, νιώθοντας πως αυτή η τελευταία του γραφή είναι πολύ πιο ισχυρή παρότρυνση για αντίσταση και για δικαίωση του αγώνα του παλαιστινιακού λαού, από τα ρεπορτάζ που έκανε ζωντανός. Το διαβάζω επίσης με κάποια ανατριχίλα, ελπίζοντας πως δε θα βρεθούν οι μουσουλμάνοι που, έχοντας την ίδια ακλόνητη πίστη και θέρμη όπως ο al-Sharif, αυτοί θα εκλάβουν όμως το μηνυμά Του ως επιταγή παγκόσμιας κυριαρχίας και θα στραφούν προς κάθε κατεύθυνση, ζητώντας βίαιη εκδίκηση.
Ο Δυτικός κόσμος εμφανίζεται ηθικά ανερμάτιστος, εξουθενωμένος φυσικά και πνευματικά. Δεν ξέρει πού να στραφεί για κάποιο ανώτερο νόημα, πέρα από την συνεχή κατανάλωση. Η αποφορά της γουκίλας προσπαθεί να αποκαθηλώσει φύλο, έθνος, ιστορία, οικογένεια, θρησκεία. Με ποιο συλλογικό στόχο θα πορευθεί, με ποια πολιτισμική, εθνική, θρησκευτική ομάδα θα συνταχθεί, ώστε να νιώσει όχι μόνο Άτομο αλλά και Μέλος, ίσον, αλληλοδεμένος μέσω δικαιωμάτων ΚΑΙ υποxρεώσεων;
Η "ισχύς εν τη ενώσει", γι' αυτό και η Δύση (ως πολιτισμός, όχι ως άθροισμα κρατών) με την επιταχυνόμενη πορεία της προς τον άκρατο δικαιωματισμό, τον ατομισμό και την ηδονοθηρία, αποστραγγίζει μέρα τη μέρα την άλλοτε πολιτισμική και κοινωνική της ισχύ. Η δημογραφική της καταδίκη είναι οριστική. Η πολιτική και η οικονομική υποταγή έπονται.
Κι όμως, ο Ελληνισμός δεν ήταν πάντα άβουλο παρακολούθημα της Δύσης. Κάποτε, μέχρι πριν μια-δυο γενιές, στεκόταν περήφανα ως ξεχωριστή ιδιοπροσωπία, προμάχος φυσικός και θρησκευτικός απέναντι στη μουσουλμανική Ανατολή και ταυτόχρονα αρνητής, ιδεολογικός και πολιτισμικός, της Δύσης. Στην Κύπρο, όπως άλλοτε στα Επτάνησα, ο Ελληνισμός ήταν εχθρός εν όπλοις του αγγλοσαξωνικού ιμπεριαλισμού, καθώς καταπατούσε έδαφος ελληνικό.
Έτυχε μόνο, δεν ξέρω πώς, να διαβάσω στο FB μια δημοσίευση με το τελευταίο γράμμα του ήρωα της ΕΟΚΑ (Εθνική Οργάνωσις Κυπρίων Αγωνιστών) Χαρίλαου Μιχαήλ. Ο εικοσάχρονος Κύπριος, μαζί με τους άλλους πατριώτες της ΕΟΚΑ, ζητούσε την Ένωση με τη Μητέρα Ελλάδα. Απέναντι στην άρνησή τους να φύγουν από την ελληνική γη, αντιστεκόμενος στη βία και στην καταστολή τους, ο Μιχαήλ πήρε τα όπλα εναντίον τους, συνελήφθη και καταδικάστηκε σε απαγχονισμό το 1956. Διαβάστε την ιστορία της σύντομης αλλά δοξασμένης ζωής του από το σύνδεσμο του Ιδρύματος Απελευθερωτικού Αγώνα ΕΟΚΑ 1955-1959.
Μιχαήλ Χαρίλαος Γεννήθηκε στο χωριό Γαληνή, της επαρχίας Λευκωσίας, στις 9 Φεβρουαρίου 1935. Απαγχονίστηκε στις Κεντρικές Φυλακές Λευκωσίας, στις 9 Αυγούστου 1956.Γονείς: Μιχαήλ Θεοχάρους και Αφροδίτη Μιχαήλ. Αδέλφια : Γιάγκος, Χατζηχαμπής, Ηλίας, Ανδρέας, Μαρία.
Ο Χαρίλαος Μιχαήλ τελείωσε το δημοτικό σχολείο Γαληνής και εργαζόταν στην Κυπριακή Μεταλλευτική Εταιρεία. Εντάχθηκε στον αγώνα της ΕΟΚΑ και υπηρέτησε μαζί με τα αδέλφια του και τον πατέρα του. Είχαν διασυνδέσεις με την ανταρτική ομάδα του Μάρκου Δράκου.
Ήταν αχώριστος φίλος και στενός συνεργάτης του Ανδρέα Ζάκου με τον οποίο κατέφυγε στο αντάρτικο στις 17 Νοεμβρίου 1955, επανδρώνοντας ανταρτική ομάδα στην περιοχή Γαληνής, αφού είχαν στο μεταξύ κατασκευάσει κρησφύγετα και λημέρια στην ορεινή αυτή περιοχή. Σε ένα μήνα, στις 15 Δεκεμβρίου 1955, η ομάδα τους συνενώθηκε με την ομάδα του Μάρκου Δράκου για την ενέδρα στο Μερσινάκι, στο 38ο μίλι του δρόμου Λευκωσίας-Κάτω Πύργου, κοντά στους αρχαίους Σόλους. Στην επίθεση οι ήρωες της ΕΟΚΑ Χαρίλαος Μιχαήλ, Ανδρέας Ζάκος, Χαράλαμπος Μούσκος και Μάρκος Δράκος, μαζί με τέσσερις άλλους συναγωνιστές τους, βρέθηκαν αντιμέτωποι με τον εμπειροπόλεμο ταγματάρχη Κουμπ του αγγλικού στρατού και το δεκανέα Μόρουμ, ο οποίος σκοτώθηκε. Σκοτώθηκε επίσης και ο Χαράλαμπος Μούσκος. Ο Ανδρέας Ζάκος συνελήφθη βαριά τραυματισμένος. Μαζί του συνελήφθη και ο Χαρίλαος Μιχαήλ, ο οποίος δεν θέλησε να εγκαταλείψει τραυματισμένο το φίλο του. Και οι δυο τους καταδικάστηκαν σε θάνατο και εκτελέστηκαν μαζί με τον Ιάκωβο Πατάτσο την Πέμπτη, 9 Αυγούστου 1956.
Το βράδυ της Τετάρτης, 8 Αυγούστου, λίγες μόνο ώρες πριν από την εκτέλεσή του, καλοδέχτηκε τη μάνα και τον πατέρα του στις Κεντρικές Φυλακές Λευκωσίας με το τραγούδι “Ξύπνα καημένε μου Ραγιά” και τους αποχαιρέτησε με αυτά τα λόγια :
” Έχω το θάρρος να πατήσω την αγχόνη, πατέρα. Εσύ, μάνα, να το έχεις ευχαρίστηση και να το κρατείς καύχημα που πεθαίνω για την πατρίδα.”
Το ψυχικό σθένος με το οποίο αντιμετώπισε το θάνατο φαίνεται και στις δυο του επιστολές που έγραψε λίγο πριν από την εκτέλεσή του στις 7 και 8 Αυγούστου 1956 (οι επιτονισμοί δικοί μου).
«Αγαπητοί μου γονείς, όταν θα διαβάζετε το γράμμα μου αυτό εγώ θα έχω σβήσει για πάντα από την ζωή.
Μην νομίσετε όμως αυτό με λυπεί. Απεναντίας επειδή γνωρίζω για ποιο σκοπό θα εκτελεστώ αισθάνομαι τον εαυτό μου Ισχυρό και γαλήνιο και είμαι έτοιμος να τα αντιμετωπίσω όλα με αφάνταστη ψυχραιμία. Τι κι’ αν ζήσω 50 και 60 χρόνια, πάλι θα πεθάνω και μάλιστα άδοξα.
Δεν θέλω να λυπάστε καθόλου για μένα. Έχετε πολλά παιδιά και δεν πρέπει να λυπηθείτε που θα θυσιάσετε ένα για την λευτεριά της Κύπρου μας.
Τις ατελείωτες ώρες μου τις περνώ διαβάζοντας θρησκευτικά βιβλία και τραγουδώντας εθνικά τραγούδια. Ας μην με κολακεύει η μητέρα μου ότι θα ζήσω και θα ξανάρθω στο σπίτι γιατί έχω κι’ όλας δώσει την ψυχή μου στους ουρανούς. Ζήσετε ευτυχισμένοι με τα άλλα μου αδέλφια και ο παντοδύναμος Θεός θα σας δίνει κουράγιο για να αντέξετε σε όλες τις δοκιμασίες που σας περιμένουν.
Λυπούμαι που θ’ αφήσω πίσω μου αγαπημένα μου πρόσωπα, τι να γίνει όμως αφού ήταν θέλημα Θεού να με χάσετε. Αυτά έχω να σας γράψω, κλείω δε το γράμμα μου με τον τελευταίο θερμό μου ασπασμό και με την ευχή όπως αποκτήσετε εκείνο για το οποίο πεθαίνω.
Με άπειρη αγάπη Ο γιός σας Χαρίλαος Μιχαήλ»
Σε επιστολή του στις 7 Αυγούστου στον φίλο του Άνθο Νικολάου γράφει:
«Περιμένομε να φθάσουν οι γονείς μας. Θα τους υποδεχθούμε με ζητωκραυγές και χειροκροτήματα. Αυτοί θα έχουν καμάρι ότι τα παιδιά τους πεθαίνουν για την πατρίδα, για την ελευθερία και την αγάπη προς το καθήκον χάριν της πατρίδος. Τραγουδούμε και ψάλλομε, δοξάζομε τον Θεό που μας αξιώνει να αποθάνωμεν χάριν της ελευθερίας»χ.
Το βράδι της Τετάρτης 8 Αυγούστου, λίγες ώρες προτού οδηγηθεί στην αγχόνη τον επισκέφθηκαν οι γονείς του στις κεντρικές φυλακές. Τους υποδέχτηκε με το τραγούδι «Ξύπνα καημένε μου ραγιά» όταν έφευγαν τους είπε: «Έχω το θάρρος, πατέρα, να πατήσω την αγχόνη. Εσύ, μάνα, να το έχεις ευχαρίστηση και να το κρατείς καύχημα που πεθαίνω για την πατρίδα»
Λίγα λεπτά προτού ανοίξει η καταπακτή του θανάτου, ένας Άγγλος , θέλησε να του δώσει μια συμβουλή και αυτός παρ’ όλον που ήταν μόλις 20 χρονών του απάντησε:
«Έννοια σας, οι Έλληνες ξέρουν να πεθαίνουν».
Παρατηρήστε και θαυμάστε πνεύμα αντίστασης, σταθερότητα ιδεών και εθνικού και θρησκευτικού φρονήματος, μόλις στα είκοσί του χρόνια! Σήμερα, οι 30άρηδες Έλληνες (Ελλαδίτες και Κύπριοι) θεωρούν δικαιωματικά τον εαυτό τους -και θεωρούνται απ' όλους τους υπόλοιπους- κάτι σαν έφηβοι παρατεταμένης προθεσμίας, με άφθονη διαθέσιμη πίστωση χρόνου μπροστά τους μέχρι ν' αποφασίσουν ν' αναλάβουν την ευθύνη του εαυτού τους -και μόνο.
Παλαιότερα όμως, ιδανικά όπως "πατρίδα", "θρησκεία" και "οικογένεια" ανέτρεφαν γενιές Ελλήνων γεμάτες σφρίγος φυσικό, ηθικό και πνευματικό, όπως αυτό που ξεπηδά μέσα από τις επιστολές του Μιχαήλ.
Δείτε επίσης τις ομοιότητες των επιστολών του Μιχαήλ με το ήθος και το πνεύμα του μηνύματος του Al-Sharif: γαλουχημένοι και οι δύο τους με συλλογικό πνεύμα από τα γεννοφάσκια τους· συνειδητοποιημένοι πατριώτες· πιστοί στην πατρώα θρησκεία· σφιχτοδεμένοι με την οικογένειά τους· περήφανοι που αφήνουν πίσω στους συγγενείς και στους συμπατριώτες τους τέτοιο πιστοποιητικό αγώνα για την πίστη και την πατρίδα τους, προς χρήση ηθική για τη συνέχιση του αγώνα τους. Βίοι και θάνατοι παράλληλοι!
Συντρίβεσαι από την απώλεια τέτοιων νέων, θαυμάζεις όμως μαζί τη δύναμη που χαρίζει στον άνθρωπο η αίσθηση ότι ανήκει σε κάτι ευρύτερο, πέρα από το φυσικό του σώμα και από τις ατομικές του ορέξεις. Ανακουφίζεσαι τότε και περηφανεύεσαι, βλέποντας πως η υποχώριση του ατομισμού και η εθελούσια εισδοχή σε κάποιο μεγάλο σύνολο ανθρώπων, που μοιράζονται και εμπνέονται από ιδέες και πεποιθήσεις που ονομάζονται ιδανικά, μπορεί να οδηγήσει σε μεγάλες πράξεις, που να βελτιώνουν τη ζωή των συνανθρώπων μας.
Υπάρχει ακόμα ελπίδα εδώ "σε τούτο το αλωνάκι";
Anas-Al-Sharif, Χαρίλαος Μιχαήλ, Παλαιστίνη, Γάζα, Κύπρος, ΕΟΚΑ